Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Филология, әдебиеттану және әлем тілдері факультеті

Мемлекеттік тіл  кафедрасы

Келісілген:
Факультет деканы
ф.ғ.д., проф. Қ. Әбдезұлы         
2013 ж. "_______"___________

	Университеттің ғылыми-әдістемелік кеңесінде бекітілді
2013ж. « ____»_______ Хаттама  №___
Оқу жұмысы жөніндегі проректор
___________________ М.М. Бүркітбаев 
2013 ж. "_______"________________

ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ

Кәсіби‑бағдарлы қазақ тілі 
_______________________ ______________________________

Мамандығы: 5В050600 экономика, 5В050800 есеп және аудит,  5В050900 қаржы.

                Оқу түрі: күндізгі

 Алматы – 2013

ПОӘК қазақ тілі курсының типтік бағдарламасы негізінде құрылған
       
       Авторлары: филология ғылымдарының докторы, профессор А.Б. Салқынбай,
      филология ғылымдарының кандидаты, аға оқытушы С.М. Иманқұлова. 
Алматы, 2012

Кафедра мәжілісінде қаралып ұсынылды. 
2013  ж «11» маусым  № 35 хаттама

Кафедра меңгерушісі _________________ Қ.Ә.Қарабаева

Факультеттің әдістеме кеңесінде  ұсынылды.
      
     2013 ж. «___ » ________________, хаттама № ____

Төрағасы  ________________________ С.Ш. Ақымбек

ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ

 

	                    Филология, әдебиеттану және әлем    
                      тілдері факультетінің
                       ғылыми кеңесінде бекітілді 
                       2013 ж. « ___»_____ №____хаттама  
                       Декан ________ проф. Қ. Әбдезұлы	

С И Л Л А Б У С*

 «KAZ 1003» - «Кәсіби‑бағдарлы қазақ тілі» (3 кредит)
1 курс, о/б, күзгі семестр

Оқытушы:  Аширова Анар Тишибаевна ф. ғ. к., доцент
Жұмыс орны: мемлекеттік тіл кафедрасы, 326-кабинет
Телефоны: жұм.: 3773336 (1325)
e-mail: anara_314@mail.ru

МОДУЛЬ МАЗМҰНЫ
Мақсаты:
 	Қазақстан Республикасының қазіргі таңдағы экономикалық даму деңгейі, басқа елдермен халықаралық байланысының нығаюы, әлемдік қауымдастықта ықпалының артуы біліктілік деңгейі әлемдік стандарттарға сәйкес келетін, өз елінің тарихи құндылықтары тілі мен тарихына, мәдениетіне құрметпен қарап, ғаламдану үдерісінде мемлекетіміздің жедел дамуына үлес қосатын мамандарды даярлаудың қажеттігін туғызып отыр. Сондықтан мемлекеттік тілді меңгерген  білікті мамандарды қалыптастыру, даярлау оқу мазмұнының негізгі міндеті болып табылады.  
Бағдарламаның мазмұны тіл үйренушінің қарым-қатынасқа түсу салаларын ескере отырып, сөйлеу әрекетінің 4 қағидатына (тыңдалым, оқылым, айтылым, жазылым) негізделген тіл үйренушінің мақсаты, тілді қолдану саласы, коммуникативтік жағдаяттар компоненттері, контекспен байланыстылығы тіл бірліктерінің қолданыстағы қызметіне сай анықталады. Модульде тілдік құзіреттілікті қалыптастыру коммуникативті-функционалдық грамматикаға негізделеді.  
Осы тұрғыдан алғанда, ең басты мақсат – тұрмыстық, әлеуметтік тақырыптардағы мәтіндер негізінде тіл үйренушілердің сөйлеу біліктілігін жетілдіру, лексикалық қорын, грамматикалық білік-дағдыларын қалыптастыру, қазақ тілі грамматикасы туралы білімін дамыту.
Міндеттері:  
-	тілдік білім берудің негізгі құзіреттілігі және оның нәтижелі болуы;
-	коммуникативті-функционалдық бағыт;
-	пән мазмұны мен оның нәтижесінің белгіленген типтік стандарт бойынша оқытылуы мен тілді меңгертуі;
-	пән мазмұнының сала, тақырып, шағын мәтін және қатысымдық типтік жағдаяттарынан құралған когнитивті-лингвомәдени кешен түрінде берілуі;
-	тілдік құзіреттілікті анықтаудың параметрлік өлшем бірліктерін көрсету.
-	

ЖАЛПЫ ҚҰЗЫРЕТ
құралдық:  
– мемлекеттік тіл – қазақ тілін өзара қарым-қатынас пен мәдениетаралық қатысымда  қолдана алу;
- кәсіби-бағдарлы қазақ тіліндегі ғылыми және публицистикалық мәтін мазмұнындағы ақпараттарды түсіну; алған мәліметтерді кеңейту; өз көзқарасын дәлелдеу мақсатында немесе түрлі мәселелерді шешуде қолдана алу; 
- кәсіби-бағдарлы қазақ тілін меңгертуге арналған мультимедиалық, электронды оқу кешендерін тіл үйрену барысында ұтымды қолдана білу;
- БАҚ, сайттардан алынған материалдарды сұрыптап, өңдей алу, қатысымда қолдана алу дағдысын қалыптастыру.

тұлғааралық:  
– мемлекеттік тіл ретіндегі қазақ тілін құрметтеу және  толеранттық негізінде тұлғааралық және мәдениаралық қатысымға қабілеттілік, ұлтаралық, мәдениетаралық қарым-қатынас ережелерін сақтай отырып, қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесін нығайтатын ресми шараларға қатысуға, қолдануға, іске асыруға қабілетті болуы. 

жүйелілік:  
– кәсіби-бағдарлы қазақ тілінің лексикалық және грамматикалық жүйесі арқылы ойды жеткізу, әңгімелесушіге әсер ету, қазақ тілінде мәтінді сипаттау, хабарлау, талқылау үшін пайдалану,
- тілдер мен әдебиет үдерісін Қазақстандағы, әлемдегі әлеуметтік‑экономикалық, мәдени‑тарихи, саяси жағдайлармен, ҚР конституциялық‑құқықтық негіздерімен үйлестіруге бейімділік 

пәндік құзірет: 
 - тіл білімі мәселелерін: олардың негізгі лексика-грамматикалық түсініктерін,   олардың басқа ғылымдармен байланысын, қазақ тілінің даму тенденциясы мен қазіргі жағдайын, Қазақстандағы тарихи‑мәдени және тарихи‑әдеби үдерісті меңгеруге қабілеттілік.
- кәсіби-бағдарлы қазақ тілінің жүйесін пысықтау, қазақ тіл бірліктерінің құрылымы мен қолданылуы барысында халықтың тарихы мен мәдениетімен байланыстыру, ауызша және жазбаша мәтіндерді құрастырғанда берілген коммуникативті жағдаяттарға байланысты іргелі білімдерді қолдану қабілеті
-  компьютермен өңделген мәліметтерді; түрлі типтегі мәтінді редакциялау, тілдік әдіс-тәсілдерді  қолдану, филологиялық ақпараттарды жинауға, сақтауға және өңдеуге арналған ақпараттық технологияларды жүзеге асыруға қабілеттілік.
- филология ғылымындағы жаңа жетістіктерді өз мамандығына бейімдеп тиімді меңгеруге дайындық.

Пререквизит: -  қазақ тілі пәні
Постреквизит: - кәсіби қазақ тілі
«КAZ 1003» – Кәсіби‑бағдарлы қазақ тілі

ПӘН МАЗМҰНЫ:
Мақсаты: кәсіби-бағдарлы қазақ тілін меңгерудің әрбір деңгейіндегі негізгі міндеттерді сөйлеу түрлеріндегі модельдер мен қатысым түрлері арқылы жүзеге асыру. Тіл үйренушілердің қазақ тіліндегі грамматикалық білімін бекіту және сөйлеу әрекетін дамыту.
Міндеттері: берілген сұрақтарға өзінде бар сөздік қорды пайдалана отырып, дұрыс жауап беруге үйрету;
Белгілі бір тақырып бойынша өз ойын дұрыс жүйелі түрде айта алатын дәрежеге жеткізу;
Мәтінмен жұмыс істеу барысында көлемді мәтінді оқып түсінуге, мәтіннің мазмұнын өз сөзімен жеткізе білуге дағдыландыру;
Естігені бойынша қабылдаған мәліметті қорытып, өз ойын айта білуге үйрету т.б.
Құзырет:
-	мемлекеттік тілде таратылатын мол ақпараттар толқынынан өзіне, өз
       мамандығына қажеттісін таңдап алып, оны өмірде қолдана білу;
1.	кез келген жағдайда өз бетінше шешім қабылдай білу;
2.	проблеманы танып, оны шешудің жолдарын айқындау, оны мемлекеттік тілде жеткізе білу; 
3.	мемлекеттік тілде өзіндік көзқарасын таныта білу, оны дәлелдеп, қорғай білу;
             -   кәсіби-бағдарлы қазақ тілінде шешен сөйлеуге дағдылану; 
4.	өзінің алған білімі мен білік-дағдыларын, кәсіби-бағдарлы қазақ тіліндегі сөздік қорын үнемі дамытып отыру.

Экономика және бизнес жоғары мектебі студенттеріне кәсіби‑бағдарлы қазақ тілін оқытудың тақырыптық жоспары
ПӘННІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ, КӨЛЕМІ ЖӘНЕ МАЗМҰНЫ

Апта	Қазақ тілі «КAZ 1001» 3 кредит	
	Тақырыптардың атауы	Сағат	СӨЖ тапсырмалары	
I тақырыптық блок
Қатысымның әлеуметтік‑тұрмыстық саласы	

	 Грамматикалық тақырып	Лексикалық тақырып		 
1. Конспект жасау.
2. Факультетте 50 адамға сауалнама жүргізу. 

1
 	 Бұрыннан қалыптасқан интернационал терминдер мен сөздердің жазылу ерекшеліктері, олардың қазақ тілінде фонетикалық өзгерістерге ұшырауы, қолданысы (қосымша жалғануындағы ерекшеліктер).   	1. Қоғам және тіл.
2. Мемлекеттік тіл – Қазақстан халықтарын біріктіретін негізгі фактор
	1

2		
2
	 Қазақ орфоэпиясы  заңдылықтарын білу.	1. Университет білім ордасы.
2. Мен таңдаған мамандық.
	1

2
	1. «Сөз сазы ерекшеліктерін игеруде ескерілетін жайттар» атты академик Р. Сыздықтың мақаласын айтып беру.	
3	Мамандық салаларына қатысты терминдерді, терминдік тіркестерді түсініп, орынды қолдана білу	1. Білім жүйесіндегі реформалар.
2. Болон декларациясының негізгі қағидалары
	1

2	Шет елдердегі білім беру жүйесі мен Қазақстандық оқу жүйесін салыстыру.  	
4	Сөйлеу мәдениетін қалыптастыруда қазақ тіліндегі синоним, омоним, көп мағыналы сөздер мен идиомалық тіркестердің жұмсалуы	1. Тәуелсіз Қазақстан.
2. Қазақстан – Азия барысы.
3. Қазақстан жаһандану дәуірінде.
	1
   
   1

1	1. Көшедегі маңдайша, бильбордтағы жарнамалардағы 20 қатені жазып келу, презентациялық жұмыс.

IІ тақырыптық блок
Қатысымның әлеуметтік-мәдени саласы	
5	Заттың (ұғымның) сын-сипаты мен дәреже деңгейін білдіру
	1. Қазақстан және сыртқы саясат 
2. Іскерлік қарым‑қатынас тілі	1

2
	1. Шығарма жазу.
2. Іскерлік қарым‑қатынасқа қажетті тілдік оралымдармен жұмыс түрлері (шығармашылық жұмыс)	
6	Анықтауыштық-пысықтауыштық қатынастың берілуі
	1. Уақытты басқару (Ең қымбат та, ең арзан).
2. Уақытты бағалай біл 
3.Өмір қайта оралмайды 	
1

2	1. Нобель сыйлығын алған лауреаттар, олардың ғылыми жаңалықтары (кейс‑папка әзірлеу)	
7	 Кеңістік қатынастың берілуі	1.Нарықтық экономикадағы бәсеке.
2.Маркетинг қызметімен айналысатын ұйымдар. Бренд.
3.Жарнама – сауданың қозғаушы күші.	3
	1.«Жарнама мәтіндеріндегі мемлекеттік тіл». Зерттеу жүргізу.
2. Көшедегі маңдайша, бильбордтағы жарнамалардағы 20 қатені жазып келу, презентациялық жұмыс.
	
	АРАЛЫҚ БАҚЫЛАУ №1	
8	Себеп-салдарлық қатынасты құрылымдар
	1. Түгел сөздің түбі бір 
2. Көне түркі жәдігерлері сыр шертеді	
1

2	1. Көне түркі жәдігерлеріне слайд жасау.	
9	Қарсылық мәнді қатынастық құрылымдар	1. Еуразиялық экономикалық қауымдастық.
2. ЕурАзЭҚ-тың жоғарғы органы
3. Мәдениетсіз ел – мәңгүрт ел.
	
3	Әріптесінің мүмкіндіктерін, қажеттілігін анықтау, нақтылау, сұрастыру, түсіндіру
ЕурАзЭҚ-қа мүше мемлекеттреге, оларды бақылаушы мемлекеттерге  сипаттама беру. 	
10	Құбылыс арақатынасының, байланысының салыстырыла берілуі	1. Сақтандырудың түрлері.
2. Сақтандыру компанияларының қызметтері.
	
3	1.Сақтандыру компаниялары
мәтініндегі басты мәселені іріктеп алып, топтық пікір жинақтау, өз көзқарасын дәлелдей алу.
Сақтандыру компанияларының түрлерін
графикалық модельдермен бере білу.	
IІI тақырыптық блок
Қатысымның оқу-кәсіби саласы	
11	Сөйлеу мәдениеті, сөздерді қолдану дәлдігі	1.Ғылым – инновациялық экономиканың негізі
2.Қазақстандықтардың ғылыми жаңалықтары	
1

2	1. «Инновациялық экономика және ғылым» атты тақырыптың мазмұнын нақты фактілермен ашу.
2.«Қазақстандықтардың ғылыми жаңалықтары» шығармашылық жұмыс	
12	Стиль түрлерін ажырата алу	1.Қазақ елінің ұлттық байлығы
1.Ұлттық құндылықтар	1

2	1. Көркем стильде «Қазақ халқының ұлттық құндылықтары» тақырыбына эссе жазу.	
13	Терминдерді қатысымда қолдана білу	1.Жастар және 
экологиялық білім 
2. Экономикадағы экология	1

2	1. Экологияның экономикадағы маңызы туралы жобалық жұмыс.
2. «Әлемдік бәсеке және ұлттық мүдде» тақырыбында өз көзқарасын дәлелдеу.	
14	Экономикалық терминдердің қолданылу ерекшеліктері	1. Жастар және әлемдік бәсеке
2. Әлемдік бәсеке және ұлттық мүдде	1

1		
	АРАЛЫҚ БАҚЫЛАУ №2	
15	Өткен материалдарды бекітуге арналған тіл ұстарту жұмыстары	Жазбаша түрде
Жобалық жұмыстарды, презентацияларды қабылдау	 

3	

БІЛІМ ЖӘНЕ ҚҰЗЫРЕТ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ПӘННІҢ НЕГІЗГІ ҰҒЫМЫ

 Кәсіби‑бағдарлы қазақ тілі пәнінің негізгі ұстанымдарының бірі – студентті өз бетінше жұмыс істеуге және дербестікке баулу. Бұл қағида дәстүрлі репродуктивтік білім емес, құрастырылған (конструктивтік) білімге негізделген.  Яғни, студенттің дайын ақпаратты есте сақтап, қабылдауы, оған дайын жауап беруі еш қуатталмайды. Керісінше, одан берілген ақпаратты белсенді әрекеттер арқылы жан-жақты қарастырып, зерттеуі талап етіледі. Студентті кез келген мәселеге байланысты өзіндік ой-пікір құрастыруға, сыни ойлау дағдысын қалыптастыруға ынталандыру көзделеді. Қазақ тілі сабақтарында әр студент – жеке тұлға. Сабақ барысында берілген жауаптар дұрыс немесе бұрыс деген тұрғыдан бағаланбайды, өйткені мұнда айтылған әрбір ой құнды. Мұндай атмосферада жұмыс істеген студент, әрине жігерлілік те таныта алады. 
Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілу картасы
№	
Пәннің атауы

	
Авторы және оқулықтың аты	Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ кітапханасындағы саны	
			негізгі	қосымша	
1	Кәсіби қазақ тілі
	Тымболова А.О.Кәсіби экономика тілі – Алматы, 2009 ж.	150		
2	 Қазақ тілі	Иманқұлова С., Егізбаева Н., Иманалиева Ғ., Омарова Б., Рамазанова Ш.,     К.Мұқадиева. Қазақ тілі . Оқу құралы. Алматы, 2008ж.	100	Intranet KAZNU	
3	 Грамматикалық анықтағыш	 Б. Қапалбеков, С. Құлманов, Г. Қалиақпарова, Алматы, 2010
	  Yniver KAZNU		
4	Қазақ  тілі практикумы
	З.С. Күзекова. Астана, 2010
		Yniver KAZNU	
5	Ересектерге қазақ тілін оқытуға арналған мультимедиалық кешен	Жоғары деңгей. Алматы, 2010
	www.til.gov.kz		
6	Сұхбат	Тіл мәдениеті
Тілдік тұлға	Компьютер сыныбында
орнатылған
аудиокурс		

СӨЖ / СОБЖ бойынша тапсырма түрлері  және әдістемелік ұсыныстар
•	Берілген тақырып, тапсырма бойынша презентация дайындап, сабақта таныстыру;
•	Студенттердің бір-бірімен ұйымдастырған іскерлік ойын (рөлдік ойын) форматында консультация өткізу;
•	Студенттердің бір-бірінің жазба жұмыстарына пікір жазып рецензиялауы; 
•	Берілген тақырып бойынша топ студенттері ішінде пікірталас өткізу; 
•	Белгілі бір тақырып бойынша ақпарат жинау;
•	Берілген тақырып бойынша статистикалық мәліметтерді талдау;
•	Берілген тақырып бойынша сұхбат жүргізу;  
•	Белгілі бір тақырыпқа сәйкес әдейі құрылған тосын жағдайлардың шешімін табу және т.б.  

Білім мен құзыретті бақылау түрлері:
•	Бақылау жұмыстары: семестрде 2 жұмыс (кредиттердің саны бойынша – 1 кредитке 1жұмыс есебінен).
•	СӨЖ: жеке және топтық тапсырмалар СӨЖ ұйымдастыру технологиясына байланысты (реферат, презентация, эссе, жобаны қорғау, аналитикалық шолу және т.б. тапсырмалар жобалық-зерттеу сипатында).
•	АБ: 2
Аралық бақылау: емтихан емтихан сессиясы кезінде.
Аралық бақылау пәннің мазмұнына кіретін теориялық және практикалық сұрақтар бойынша жүргізіледі (7, 14 апта). 
Модульдің пәндері бойынша кеңесті оқытушының кеңсе-сағаты (СОБЖ) уақытында алуға болады.
Аралық бақылау кестесі
1-кезең
Бақылау 	Өткізу түрі  	Өткізу уақыты  	Ең жоғары балл (максимум балл)	Тапсырмалар 	
№1 аралық бақылау 	жазбаша 	7 апта	5	1-7 аптада өткен тапсырмалар бойынша ұсынылған тақырыптардың біріне тұрақты тіркестер мен мақал-мәтелдерді пайдалана отырып, эссе жазу:
1. Тіл мен қоғам 
2. Қазақстан – Азия барысы 
3. Уақытты бағалау – өнер 	
  №2 аралық бақылау 	ауызша 	14 апта	5	Берілген тақырыптардың бірі бойынша жағдаяттық сұхбат дайындау:
1. Келіссөз жүргізейік
3. Төл теңгенің тарихы 
3. Банк қызметі	

Білім және құзіретті бағалау тәртібі

№	
Студент жұмысының және сабақтың  түрлері	
%	
1	Аралық бақылау жұмыстары	     20+20	
2	Практикалық сабақтарға қатысуы және белсенділігі	     120	
3	Жеке және топтық  тапсырмалар (СОБЖ)	     40	
4	Қорытынды емтихан	     100	
                                                    БАРЛЫҒЫ:    300 	

Академиялық мінез-құлық және әдептілік саясатына сәйкес студентке қойылатын талаптар
•	Толерантты болу, басқалардың пікірін құрметтеу; 
•	Даулы мәселелерді реттеу барысында қарсылықты нақты тұжырымдау;  
•	Плагиат және басқа да әділетсіздіктерге жол бермеу; 
•	СӨЖ, аралық бақылау және емтихан тапсыру барысында көшіріп алуға, өзгелерден  көмек сұрауға,  дайын  сұрақ жауаптарын алып пайдалануға, басқа студенттің орнына емтихан тапсыруға жол бермеу;
*Курстың кез келген мәліметін бұрмалаған студентттің алатын бағасы –  «F» 

Кафедра мәжілісінде қаралды 
2013  ж «11» маусым  № 35 хаттама

Кафедра меңгерушісі: ф.ғ.к., доцент 						Қ.Ә.Қарабаева

Оқытушы: ф.ғ.к., доц.  								А.Т.Аширова